02 juli 2015 - Martin van Berloo

Labbekakken met handelingsverlegenheid?

Een ander mooi, bijna vergeten woord hoorde ik deze week op de radio: handelingsverlegenheid. Schitterend. Een jaar of vier, vijf geleden hoorde ik het vaak, maar nu had ik het al een tijdje niet meer voorbij horen komen. Handelingsverlegenheid. Laat dat maar eens inwerken. Je hebt er last van als je in een bepaalde situatie wel weet hoe je moet handelen, maar niet tot handelen komt omdat je het niet durft.

Glansmoment

En dat deed me meteen denken aan het prachtige woord 'vraagverlegenheid'. Dat is nog niet echt vergeten, want ik hoor het nog regelmatig. Van vraagverlegenheid heb je last als je wel weet hoe je iets moet vragen en wat je moet vragen, maar het niet vraagt omdat je het niet goed durft. Vraagverlegenheid. Schijnt nogal eens voor te komen in de spreekkamers van dokters. Of bij de keukentafelgesprekken van WMO-consulenten. Als die al gehouden worden natuurlijk.

Terug naar Hans de Boer. Als het waar is dat hij niet vies is van controverse, dan beleeft hij dankzij zijn labbekakken een glansmoment. Ook best een mooi woord trouwens. Het bracht hem zelfs tot onderwerp van een column van Youp van 't Hek. Ik noem dat een prestatie van formaat. Daarbij verbleken de telefoontjes van de minister-president als een gelaserprinte kassabon in de zon van vandaag.

Diepere betekenis

En ik moet zeggen: ook ik moest even mijn wenkbrauwen fronzen. Bedoelt hij nou echt dat iedereen die een uitkering krijgt een slapjanus is? NRC Q heeft inmiddels uitgeplozen dat de meeste uitspraken in het gewraakte interview onwaar zijn. Maar ik geloof niet dat Hans de Boer dom is, dus dat wist hij al lang. En heeft hij het woord labbekakken ook niet per ongeluk gekozen. Er moet een diepere betekenis zijn bij de keuze van het woord. Maar welke?

Ik kwam een stap in de richting toen ik het woord handelingsverlegenheid hoorde. Zou hij dat bedoelen? Dat mensen met een uitkering wel weten hoe ze moeten solliciteren, maar het niet durven? Maar ja, dan had hij wel gezegd dat alle labbekakken verplicht een sollicitatietraining moeten volgen. Maar dat zei hij niet. En dus doelt hij niet op handelingsverlegenheid.

Zou hij dan eigenlijk zijn pijlen helemaal niet gericht hebben op de mensen met een uitkering? Maar juist op diegenen die ervoor zorgen dat mensen een uitkering nodig hebben? Had hij het eigenlijk over ons kabinet? Als ik denk aan alle mensen die in afgelopen twee jaar vanuit de sector zorg en welzijn in een uitkeringssituatie terecht zijn gekomen, zou dat best wel eens kunnen.

"Ben ik nou zo slim of zijn jullie nou zo dom?"

Want het is toch raar dat je eerst beleid ontwerpt waardoor werk uit een sector verdwijnt. Bijvoorbeeld door beleid te maken waardoor de zorg wordt afgeschaald. Ook al een mooi woord, maar vooral een verhullende manier om te zeggen dat betaalde werkzaamheden voortaan onbetaald verricht moeten worden door mantelzorgers en vrijwilligers. En dat je dan vervolgens de lasten op arbeid wil gaan verlichten omdat er meer banen moeten komen. Ja hallo. Om maar eens een bekend Nederlands filosoof te citeren: "Ben ik nou zo slim of zijn jullie zo dom?" Als je beleid maakt met als doel dat werkzaamheden verdwijnen, dan verdwijnen ook de banen. En hoeveel je de belasting ook verlicht, die banen komen niet meer terug.

Kortom; als Hans de Boer de mensen met een uitkering labbekakken noemt omdat hij de Haagse beleidsmakers een draai om de oren wil geven, dan kan ik daar bijna respect voor opbrengen. Alhoewel; wie kan een man vertrouwen die op bijna elke foto een andere bril draagt?