27 september 2016 - Judith van Dongen

And the winner is…

And the winner is…

Afgelopen dinsdag was het weer zover: Prinsjesdag. Hoewel weinig van de gepresenteerde maatregelen echt verrassend waren (de Miljoenennota lekt immers elk jaar al voorafgaand aan Prinsjesdag uit), is het een evenement dat ik met veel interesse volg. Het overheidsbeleid heeft veel invloed op de sector zorg en welzijn.  

Dit jaar viel me op dat er parallellen zijn tussen Prinsjesdag en Amerikaanse rode loper evenementen zoals de uitreiking van de Emmy Awards voor tv-series. Niet geheel toevallig misschien, omdat de Emmy Awards de zondagavond voor Prinsjesdag werden uitgereikt.

Beide evenementen vragen om een grondige voorbereiding. Niet alleen om de inhoud te bepalen (ik stel me zo voor: driftig typende beleidsmedewerkers en binge-watchende juryleden), maar ook om het evenement zelf vlekkeloos te laten verlopen. Ik kwam bijvoorbeeld op Twitter een foto tegen van een ijscokar in Den Haag die werd geëscorteerd door de cavalerie. Inderdaad; dit was het oefenrondje waarbij de ijscokar de stand-in voor de glazen koets was.

Verliezers

De (sociale) media-aandacht is voor beide evenementen ook niet van de lucht. De Rijksoverheid introduceerde een speciale pagina met Twitter en Instagram posts om te laten zien hoe medewerkers Prinsjesdag voorbereiden en beleven. En vergeet ook vooral de showbizzmedia niet: je kon niet om de evaluaties van hoedjes en jurken heen.

Uiteindelijk gaat het bij beide evenementen om de winnaars en verliezers. En hier is een groot verschil voelbaar. Bij shows als de Emmy’s gaat de aandacht vooral naar de winnaars uit. De meeste Nederlandse kranten kopten met de 12 awards voor Game of Thrones. Bij Prinsjesdag is dat wel anders. De regering bericht vooral over de winnaars. Menig kabinetslid wijst op het extra geld voor Defensie en de rekensommen die laten zien dat bijna alle burgers van Nederland er qua koopkracht op vooruit gaan. Maar oppositiepartijen zijn logischerwijs een stuk kritischer. Zij besteden, met de verkiezingen van 2017 in hun achterhoofd, vooral aandacht aan de verliezers.

Winnaars en verliezers, zien we die ook in Zorg en Welzijn als gevolg van de aangekondigde maatregelen? De sector heeft in ieder geval veel aandacht gekregen. De bezuinigingen in de verpleeghuiszorg worden teruggedraaid. Er wordt geïnvesteerd in kwaliteit van zorg en de opleiding van personeel in verpleeghuizen. Ook wordt er meer geïnvesteerd in de kinderopvang; er is 290 miljoen vrijgemaakt voor de stijging kinderopvangtoeslag. Bovendien krijgen de gehandicaptenzorg en wijkverpleging een extra financiële impuls.

Gevolgen

Dat klinkt allemaal positief. Maar vanuit verschillende belangenorganisaties kwamen gemengde reacties. De investeringen en teruggedraaide bezuinigingen werden positief ontvangen. Maar bijvoorbeeld Francis Bolle, woordvoerder en lobbyist bij V&VN, miste sectoroverstijgende maatregelen om het tekort aan zorgpersoneel aan te pakken.

Een belangrijk punt: wat zullen de gevolgen van deze maatregelen zijn voor de arbeidsmarkt van Zorg en Welzijn? Recente arbeidsmarktcijfers en –signalen laten zien dat er sprake is van krapte op de arbeidsmarkt voor diverse functies en in diverse branches. Competenties van (potentiële) medewerkers sluiten niet altijd goed aan op de vraag van werkgevers, nu en in de nabije toekomst. Zullen de investeringen van het kabinet voldoende zijn om deze vraagstukken aan te pakken en te zorgen voor passend personeel? Met uiteindelijk een verhoogde kwaliteit van zorg?

Ik vermoed van niet. Daarvoor is inspanning nodig van veel meer betrokkenen dan enkel de overheid. Ik denk onder meer aan werkgevers, werknemers en onderwijsinstellingen. Mogelijk bieden de investeringen in Zorg en Welzijn wel meer ruimte om gezamenlijk stappen te zetten en ervoor te zorgen dat de winnaar de patiënt of cliënt is. 

Meer weten over trends, ontwikkelingen en recente arbeidsmarktcijfers binnen Zorg en Welzijn? In november verschijnt de Arbeidsmarkt in Kaart 2016 van Transvorm. Recent publiceerden we alvast een Update Arbeidsmarkt in Kaart 2016.