04 juli 2022

Samen werken aan behoud van zorgprofessionals

“Hét gouden ei voor behoud van medewerkers bestaat niet. Iedere situatie is anders en vraagt om een eigen aanpak”, vertelt adviseur Ferry Nagel van Kennisland. Samen met zijn collega Emma Steenbergen coacht en begeleidt hij in opdracht van Transvorm de deelnemers van het Actieprogramma Behoud Zorgprofessionals. Een programma waarbij ruim twintig Brabantse zorgorganisaties en het onderwijs in de praktijk leren wat de ingrediënten zijn van een succesvolle aanpak om zorgmedewerkers voor de branche te behouden.

Kracht van actieleren: direct aan de slag 

Als antwoord op de hoge uitstroomcijfers van jonge zorgmedewerkers startten het Ministerie van VWS, IZZ, Avans Hogeschool en Transvorm in mei 2021 het Actieprogramma Behoud Zorgprofessionals. In leerteams werken de deelnemers volgens de ‘Actieleermethode’ aan hun eigen actie rond thema’s als onboarding, ontwikkelmogelijkheden en organisatieklimaat. Acties lopen uiteen van de ontwikkeling van een onboarding-app en ontwikkelspel tot vakoverstijgende skills in het lesprogramma van mbo-studenten en een traineeship voor net afgestudeerde hbo-verpleegkundigen. 

Ferry Nagel, adviseur Kennisland

...en acties verbeteren door reflectie

Monitoren en evalueren doen de deelnemers in de leerteambijeenkomsten. Zo ontstaat een lerend netwerk en groeit het inzicht in de impact van de acties. Ferry: “Het wiel opnieuw uitvinden doen we niet. We zijn gestart met bestaande acties. Die hebben we stap voor stap verbeterd. Waar zitten knelpunten? Welke vaardigheden heb je nodig om de actie op de juiste manier toe te passen? Heb je de juiste collega’s betrokken?” “Door een stapje terug te doen en te reflecteren, voegen we nieuwe inzichten toe om de actie te versterken,” vult Emma aan. 

Interviews en uitstroomonderzoek

Die nieuwe inzichten komen onder andere van Avans-studenten die feedback ophalen op de werkvloer. Wat vindt de nieuwe zorgmedewerker van de onboarding-app? Of de verzorgende van de extra skills van stagiaires? Ook via onderzoek naar uitstroomcijfers is aanvullende kennis beschikbaar. Bij de start vond een 0-meting plaats bij de deelnemende organisaties, zomer 2022 vindt de 1-meting plaats. 

Opbrengst: 1 + 1 = 3

Maar het Actieprogramma is meer dan zo’n 25 acties op organisatieniveau. Emma: ‘’De opgehaalde kennis, ervaring en data delen we met de sector. Na anderhalf jaar worden steeds meer rode draden zichtbaar. Een voorbeeld? Vanuit de afgenomen interviews blijkt telkens het belang van een goede communicatie van de actie. Soms staat er inhoudelijk een goede actie klaar, maar wordt deze helemaal niet gevonden door zorgmedewerkers. 

Het onderwijs geeft daarnaast aan dat ‘het concept behoud’ jonge mensen weinig zegt. Werkgeluk, een leuk team en een organisatie die zijn best doet zodat jij als zorgmedewerker je werk zo goed mogelijk kan doen, dat zijn thema’s die studenten, stagiaires en jonge medewerkers herkennen. Waardevolle signalen om uit te diepen.”

Emma Steenbergen, adviseur Kennisland

Blijf elkaar verrassen en inspireren

Het Actieprogramma Behoud wordt eind 2022 geëvalueerd. Welke thema’s vragen om een vervolg? Ferry: “Verbreding van het draagvlak binnen zorgorganisaties. Behoud is niet uitsluitend iets van HR. Juist als verzorgende of verpleegkundige heb je er last van als een collega het binnen twee jaar voor gezien houdt. Werkplezier heeft vooral te maken met de samenwerking met directe collega’s. Dus ook als team heb je een verantwoordelijkheid om nieuwe mensen binnenboord te houden.” “Blijf elkaar verrassen en inspireren” voegt Emma toe en “stap uit je eigen bubbel”.

“Er komt een nieuwe generatie aan die bewust kiest voor parttime werken, investeert in persoonlijke ontwikkeling en na vier of vijf jaar toe is aan een nieuwe uitdaging. Wat betekent dit voor behoud? Daar moeten onderwijs en zorg samen mee aan de slag Het Brabantbrede Actieprogramma Behoud kan daarvoor als regionaal vliegwiel fungeren.”  

Meer Actieprogramma Behoud: