Home » Actueel » Blog » Blog

Hoe aantrekkelijk is werken in de zorg eigenlijk? (deel 2)

05 juli 2018
Martin van Berloo / Beleidsmedewerker Strategische Analyse

Zoals eerder voorspeld blijft het aantal vacatures op onze vacaturebank Brabantzorg.Net stijgen. Op 26 juni stonden er 1332 vacatures online. Regelmatig piekt het aantal boven de 1400 vacatures. Het zal niet lang duren voordat we deze grens structureel passeren.

De roep om personeel is ongekend groot. Werkgevers wringen zich in allerlei bochten om aan personeel te komen. Zo zetten ze bijvoorbeeld buitenlands personeel in. Maar zijn er geen gemakkelijkere oplossingen? Profileer je jezelf wel als aantrekkelijke werkgever? Zijn de vacatureteksten aantrekkelijk en geven ze een goed beeld van de functie: oftewel: zijn de arbeidsvoorwaarden en arbeidsmarktcommunicatie op orde?

Analyse van 100 vacatures

Om hiervan een beeld te krijgen heb ik de vacatures op BrabantZorg.Net opnieuw onder de loep genomen. Dat deed ik in februari van vorig jaar ook. Om een vergelijking te kunnen maken, heb ik dezelfde werkwijze gehanteerd. Ik heb een analyse gemaakt van de functie waar het meeste vraag naar is: verzorgende niveau 3/IG.
Om willekeur te voorkomen heb ik de 100 meest recente vacatures genomen. Deze werden geplaatst door 36 verschillende organisaties, variërend van 1 tot 16 vacatures per organisatie. Mijn analyse betreft de arbeidsvoorwaarden. Ik heb  gekeken naar:

  • de aard van het aangeboden dienstverband,
  • de omvang 
  • de salariëring.

Ik doe dus geen uitspraken over de kwaliteit van de teksten, aangezien arbeidsmarktcommunicatie niet mijn expertise is. Alhoewel… Ik kan het niet laten er (net als vorig jaar) één ding over te zeggen: een wervend karakter is in veel gevallen ver te zoeken!

Het dienstverband

Een manier om aantrekkelijk te zijn voor werkzoekenden en mensen aan je te binden is het aanbieden van een contract voor onbepaalde tijd. Toch is dit soort contracten in de minderheid, met 17% van het totaal aantal. Positief is dat dit aandeel met 9 procentpunt is gestegen sinds vorig jaar.

Er worden vooral contracten voor bepaalde tijd aangeboden: 37% van het totaal. En opvallend: bij 46% staat de aard van het dienstverband niet vermeld in de vacature. Overigens is dit aandeel (jammer genoeg) vergelijkbaar met vorig jaar.

Het tijdelijke dienstverband

Bij de 37 vacatures voor een tijdelijk dienstverband is het jaarcontract het meest populair: 20 vacatures. Bij 10 vacatures staat de duur van de tijdelijkheid niet vermeld en bij 7 vacatures varieert de contractduur tussen 7 en 12 maanden.

Ik denk dat het voor werkzoekenden interessant is te weten hoe de vooruitzichten na afloop van het tijdelijke contract zijn. Slechts 21 van de tijdelijke dienstverbanden geeft inzicht in het vervolg. Eén vacature zal na afloop worden omgezet in een vast dienstverband en 13 vacatures geven omschrijvingen als ‘uitzicht op een vast dienstverband’ of ‘een vast dienstverband behoort tot de mogelijkheden’. Bij 7 vacatures staan omschrijvingen waaruit blijkt dat een vast dienstverband volgt ‘bij gebleken geschiktheid’ of ‘bij goed functioneren’. Misschien dat werkzoekenden dit als positief ervaren, maar ik zie dit toch vooral als een manier om de proeftijd op te rekken.

Het aantal uren

Ongeveer een derde van de jonge mannen met een mbo-diploma, en maar liefst drie kwart van de jonge vrouwen met een dergelijk diploma werkt in deeltijd. En daarmee blijken ze lang niet altijd gelukkig, blijkt uit het SCP-rapport ‘Werken aan de start’. Ongeveer de helft zou graag meer uren willen werken. Maar helaas blijkt fulltime werken in de zorg geen gemeengoed; in slecht 7% van de vacatures is een fulltime dienstverband mogelijk. Gelukkig zijn de hele kleine contracten ook niet de norm; slechts 8% van de vacatures betreft een dienstverband van maximaal 16 uur per week. De grootste groepen zit hier dus tussenin: 25% betreft maximaal 24 uur en 36% maximaal 32 uur. Dan blijft nog 23% over. Hiervoor geldt dat het aantal te werken uren in overleg wordt vastgesteld.

Het aantal vacatures voor een functie met een ‘groot’ dienstverband (32 uur of meer) is dus nog steeds niet groot. Toch is er wel lichte verbetering vergeleken met vorig jaar. Het aantal vacatures voor een fulltime dienstverband is met 5 procentpunt gestegen. Vacatures voor maximaal 16 uur zijn met 2 procentpunt gedaald.

Salaris

Hoewel het salaris voor de meeste verzorgenden niet de belangrijkste drijfveer is, lijkt het me essentieel dat een vacature een salarisindicatie geeft. Toch is dat bij 19% van de vacatures niet het geval! Soms staat er dan nog ‘salaris volgens cao’ maar in veel gevallen staat er helemaal niets over het salaris. Verder zijn vacatures voor FWG 35 de norm: 68%. Dat is gelijk aan vorig jaar. Eén werkgever plaatste een vacature voor FWG 30. De reden hiervan is mij onbekend en onduidelijk. De functie-inhoud en -eis van deze vacature weken namelijk niet af van alle andere vacatures. Bij 8 vacatures werd FWG 40 geboden. Meestal betrof dit vacatures met meer verantwoordelijkheid, zoals eerst verantwoordelijk verzorgende.

Samengevat

Vergeleken met vorig jaar worden er iets meer contracten voor onbepaalde tijd aangeboden en is de omvang van de contracten toegenomen. Toch valt het als verzorgende nog steeds niet mee een baan te krijgen die een bepaalde mate van (financiële) onafhankelijkheid met zich meebrengt. Met het oog op de toekomst durf ik wel te zeggen dat hierin verandering moet komen. Een belangrijk aandachtspunt voor werkgevers, brancheverenigingen, e.d..

Beschamend is het aantal vacatures dat geen duidelijkheid geeft over de arbeidsvoorwaarden. En dan heb ik het nog niet eens over de gortdroge vacatureteksten, maar over de basale zaken. Is het een vast of tijdelijk contract? (De HELFT van het aantal vacatures zegt hier niets over) En wat verdien ik? (Bijna EEN VIJFDE van het aantal vacatures zegt hier niets over).

Parels voor de zwijnen?

Hoe wervend is een vacature die niets of weinig over de arbeidsvoorwaarden zegt? En wat zeg je met een dergelijke vacature over jezelf? Hoe belangrijk vind jij je medewerkers? Hoe graag wil je dat ze bij jou werken? Waarom zouden mensen bij jou willen werken in plaats van bij de buurman? Of nog erger: waarom bij jou in plaats van in een andere sector? Een sector die zich beter profileert en wel zekerheid en een bepaalde mate van onafhankelijkheid biedt.

Verder acht ik de kans groot dat werkgevers die ‘aan de voorkant’ de zaken niet op orde hebben, dit aan ‘de achterkant’ ook niet hebben. Ik vrees dat zij weinig doen aan het binden van werknemers door goedwerkgeverschap. Zolang werkgevers dit soort basale zaken niet op orde hebben zijn de honderden miljoenen euro’s die worden geïnvesteerd in het aanpakken van de personele tekorten niets meer dan parels voor de zwijnen.