Home » Actueel » Blog » Blog

Gezocht: 69.900 extra zorgmedewerkers!

01 juni 2017
Martin van Berloo / Beleidsmedewerker Strategische Analyse

De personele problemen binnen Zorg & Welzijn blijven aandacht opeisen. Ik zou er dagelijks een blog over kunnen schrijven. Gaat het niet over gebrek aan geld; ‘BrabantZorg heeft geen geld meer voor thuiszorg’, dan gaat het wel over gebrek aan personeel; 'Schrijnende gevallen door personeelsgebrek in thuiszorg’.

Dat gebrek aan personeel heeft sinds gisteren een nóg urgenter karakter gekregen! Staatssecretaris van Rijn kondigde in de kamerbrief ‘Voortgang kwaliteitskader verpleeghuiszorg’ namelijk aan dat er 40.000 extra fte aan zorgmedewerkers beschikbaar moet zijn per 2021. Dit als gevolg van het feit dat het in januari gepresenteerde kwaliteitskader verpleeghuiszorg juridisch "geborgd en bindend" is. In gewonemensentaal: de kaders zijn geen advies, maar moeten wettelijk verplicht opgevolgd worden.

Commotie 

Uiteraard levert dit een hoop commotie op. Sommige politieke partijen vinden het allemaal nog niet genoeg, zeggen dat er nog meer geld en strengere kaders moeten komen. Andere partijen zeggen dat er sprake is van politiek geblunder, volgens hen was vooraf onvoldoende besef dat het kwaliteitskader tot deze wettelijke verplichtingen zou leiden.

Pers bericht onvolledig

De nieuwsberichten gaan vooral over het benodigde extra geld (2,1 miljard euro) en het extra personeel. Opvallend is dat de berichten die ik gelezen heb toch niet helemaal de juiste informatie geven. Bijvoorbeeld: ‘Kabinet moet geld uittrekken voor 40.000 extra verpleegkundigen’ en ‘40.000 extra zorgbanen door nieuwe zak geld verpleeghuizen’

Het is namelijk niet zo dat het kwaliteitskader zegt dat er per se verpleegkundigen bij moeten komen. Het kwaliteitskader spreekt vooral in termen van "zorgverleners" of nog vager "iemand die de juiste kennis en competenties heeft". Het gaat maar heel beperkt om de verplichting tot inzet van een verpleegkundige. En áls het daarover gaat, dan in een formulering als; "een BIG-geregistreerde verpleegkundige binnen 30 minuten ter plaatse". Dus door wélke functies die extra banen uitgevoerd moeten worden is niet wettelijk vastgelegd. Het kwaliteitskader noemt zelf al de term "functiemix".

40.000 is bijna 70.000!

Ook qua getallen slaan de berichten de plank behoorlijk mis. Want Van Rijn heeft het in zijn kamerbrief over 40.000 fte. De pers vertaalt dit in 40.000 banen of 40.000 handen aan het bed. Maar dat klopt niet! Het is nog veel erger! Wanneer het gaat over 40.000 fte, gaat het over 40.000 fulltimers. En fulltimers in de zorg... dat zijn er niet veel. Zeker niet in de verpleeghuiszorg. Volgens onze berekeningen in de Arbeidsmarkt in Kaart 2016 bedraagt de gemiddelde contractduur in de VVT in Noord-Brabant 20,6 uur. Dat betekent dus dat je om 40.000 fte extra in te kunnen zetten, je 69.900 extra medewerkers nodig hebt!

Code rood

Bijna 70.000 (ze-ven-tig-dui-zend!) medewerkers extra per 2021! Waar moeten die vandaan komen? De personeelstekorten zijn nu al groot. Zo bleek uit ons factsheet Personeelstekorten en ons actieprogramma Zonder Zorg 2020. En uit de Onderwijs in Kaart 2017 die binnenkort verschijnt, zal blijken dat de aanwas van nieuw personeel uit zorg- en welzijnsopleidingen in komende jaren ook onvoldoende zal zijn.

Trouwens, 69.9000 extra medewerkers? Ik zou zeggen: nog veel meer! Want dit gaat alleen maar over de verpleeghuiszorg, terwijl de toenemende vraag naar zorg óók effect zal hebben op de andere werkvelden. Om nog maar te zwijgen over de verwachte vervangingsvraag van de grote groep vergrijzende zorgmedewerkers die binnen nu en een aantal jaar het werkveld zal verlaten. Is het nog nodig dat ik refereer aan de openstaande achterdeur die veel van de huidige zorgmedewerkers gebruiken als nooduitgang? Waarschijnlijk niet.

Het is inmiddels wel duidelijk: het is code dónkerrood op de arbeidsmarkt van Zorg & Welzijn!