Home » Actueel » Blog » Blog

De zorg staat nooit stil – de impact van e-health

21 juli 2014

Er bestaat momenteel drukte rondom de financiering van de vergrijzing en de toekomst van de zorg. Deze maand verscheen onder andere een publicatie van het ministerie van VWS: “De maatschappij verandert, verandert de zorg mee?”. Inclusief een interactieve tijdlijn die de ontwikkeling van de zorg schetst vanaf medio de vorige eeuw, naar medio deze eeuw. Het document is een bijlage bij een kamerbrief waarin drie doelen al heel concreet worden benoemd.

Lange termijn

Wat bij nagenoeg iedere ontwikkeling in de publicatie “De maatschappij verandert, verandert de zorg mee?” terugkomt, zijn een aantal ethische vragen. De eerste: “Wanneer is het goed genoeg?” lijkt in lijn te liggen met de huidige discussie over hoe lang ouderen nog doorbehandeld moeten worden bij ziekte. Moet alles wat kan? Een andere vraag die herhaaldelijk terug komt gaat over geld: “Wat is het ons waard?”. Ten derde komt vaak terug hoe moeilijk innovatie is, omdat lang wordt vastgehouden aan het oude: “Hoe lang mag het oude nog bestaan?”. Naast constateringen als “Er is nu een robot die bloed kan prikken. Deze robot prikt minder vaak fout dan veel verpleegkundigen” wordt duidelijk dat deze toekomstvisie directe gevolgen zal hebben voor de arbeidsmarkt van de sector zorg en welzijn. Het feit is dat de zorg van mensen (zorgverleners) naar systemen (IT) zal gaan bewegen.

De baten in de toekomst zijn met name te vinden in de transparantie en openheid van informatie en het resulterende zelfmanagement van patiënten. Het Amerikaanse ‘meaningful-use’ programma en het Deense online toegankelijke EPD zijn daarvoor inspiratiebronnen. Wat dus niet verandert is het geluid van ‘eigen regie’. Wel verandert de rol van de zorgverlener: “De verhouding tussen zorgverlener en patiënt zal ... veranderen en tevens vervaagt het onderscheid tussen care, cure en preventie, tussen professionele zorg, mantelzorg en zelfzorg.”

Korte termijn

Het is geen loze toekomstmuziek. Veel techniek bestaat al en de eerste stappen richting deze ‘stip op de horizon’ zijn gezet. In de kamerbrief van 2 juli worden een drietal nieuwe concrete doelstellingen benoemd die illustreren wat het tempo is waarmee het ministerie wil bewegen:

  1. Binnen 5 jaar heeft 80% van alle chronisch zieken, en 40% van de andere Nederlanders, toegang tot bepaalde medisch gegevens;
  2. Binnen 5 jaar kan 75% van de chronisch zieken die daartoe in staat zijn metingen bij zichzelf uitvoeren;
  3. Binnen 5 jaar heeft iedereen die thuis zorg en ondersteuning ontvangt de mogelijkheid om 24 uur per dag met een zorgverlener te communiceren. Op afstand waarschijnlijk.

Deze ambities zullen vorm krijgen door enerzijds het wegnemen van belemmeringen om e-health te gebruiken, anderzijds door focus in gerichte meerjarenacties. Natuurlijk wordt ook de bekostiging van zorg aangepast. Bijvoorbeeld in het nieuwe bekostigingsmodel voor huisartsen is e-health expliciet als prestatie opgenomen, komende jaren zullen meer stappen volgen. Verzekeraars zullen informatiestandaarden stimuleren bij de inkoop van zorg.

Er zal veel meer veranderen dan alleen de relatie tussen patiënt en zorgverlener. Eén belangrijke boodschap staat groot in het visiedocument: “De zorg staat nooit stil”. Dit maakt duidelijk dat zorgorganisaties moeten leren omgaan met veranderingen. Maak uw borst maar nat, we blijven in de achtbaan zitten.

 

Links