22 augustus 2014 - Martin van Berloo

Ontwikkel jezelf. Nu of nooit!

Ik vraag me af hoe deze medewerkers zo’n opmerking ervaren: Vinden ze het terecht of juist niet? Herkennen ze dit? Voelen ze zich aangesproken? Gaat het over hen zélf of over iemand anders? En wat doen ze als ze zich persoonlijk aangesproken voelen? Ondernemen ze actie of leunen ze nog even achterover?

De huidige medewerkers in Zorg en Welzijn, en zeker in de verpleeg- en verzorgingshuizen, zijn niet te benijden. Het aantal medewerkers krimpt en veel banen staan op de tocht. Het is onrustig en onzeker op de werkvloer. Tegelijkertijd verandert het werk. Kort samengevat in de veel gebezigde zin: "Niet meer zorgen voor, maar zorgen dat". Over de consequenties hiervan voor de gevraagde kennis, vaardigheden en beroepshouding van medewerkers is inmiddels al veel gezegd en geschreven.

Beroepsmatig kom ik tegenwoordig niet veel in contact met de medewerkers in het primaire proces. Wel met de medewerkers in de lagen daarboven en de ondersteunende diensten. Zij zien (het werk in) hun organisaties veranderen en het effect daarvan op het primaire proces.

Uit hun verhalen maak ik op dat de veranderingen binnen de sector sneller gaan dan de ontwikkeling van de medewerkers. Over het algemeen lijken medewerkers in het primair proces niet veel belang te hechten aan hun eigen ontwikkeling. Velen vragen zich dan ook af hoe ze hun medewerkers in beweging krijgen.

Ik vrees dat die vraag niet gemakkelijk te beantwoorden is. Ik denk ook dat het te gemakkelijk is om de bal alleen bij de medewerkers neer te leggen. Wie verwacht dat medewerkers zich ontwikkelen zal daarvoor de juiste voorwaarden moeten scheppen. Dit lijkt echter niet in alle gevallen zo te zijn.

Los daarvan zijn er nog obstakels genoeg. Het werk gaat immers gewoon door! Hoe kunnen medewerkers onder een groeiende werkdruk de tijd en ruimte nemen voor eigen ontwikkeling? Bovendien is het heel verleidelijk om in tijden van stress en onzekerheid ‘rustig’ af te wachten en te blijven zitten waar je zit.

Of dat verstandig is, is weer een heel andere vraag. En is dit niet juist het ultieme moment om aan jezelf te werken? Zijn de transitie van zorg en de bezuinigingen op personeel niet juist dé redenen om te werken aan je eigen ontwikkeling?

Wie zijn werk serieus neemt kan niet anders dan zichzelf blijven ontwikkelen. Maar ook diegenen die hun werk niet zo serieus nemen moeten zich ontwikkelen. Anders is de kans groot dat er voor hen straks helemaal geen werk meer is. Ik hoop dat mensen beseffen dat werken aan de eigen ontwikkeling vele vormen kent en niet per definitie gepaard hoeft te gaan met intensieve opleidingstrajecten.

Ook hoop ik dat mensen weten dat er ondersteuning geboden wordt, bijvoorbeeld door het Sectorplan Zorg en Welzijn Noord-Brabant. Hiermee zijn middelen vrijgekomen voor competentieontwikkeling en scholing van medewerkers in de sector zorg en welzijn in Noord-Brabant. Diverse trajecten zijn mogelijk; van competentiescans en EVC trajecten, naar korte of langere trainingen voor op- en bijscholing, tot opscholing via BBL of Duale trajecten.

De reacties op het Sectorplan zijn divers en wat mij betreft mag dat ook. Ik verwacht echter wel dat iedereen die in onze sector werkt de verantwoordelijkheid voelt om de beschikbare middelen optimaal te benutten! Dus ontwikkel jezelf, of maak het mogelijk dat een ander zich ontwikkelt!

Wat mij betreft is dat een verplichting aan onszélf en onze cliënten!