02 december 2014 - Martin van Berloo

Tegenstrijdig nieuws in de wereld van zorg en welzijn

Het zijn zowel berichten over de inhoud van de zorg- en dienstverlening als over de arbeidsmarkt van zorg en welzijn. In veel berichten is dit onderscheid moeilijk te maken en gaat het over allebei. En wat mij steeds weer opvalt: het zijn vaak tegenstrijdige berichten of in ieder geval berichten waar je tegenstrijdige conclusies uit kunt trekken.

 

Om maar eens te beginnen met alle berichten rondom de huishoudelijke hulp. Er verschijnen gunstige berichten met koppen als ‘Extra geld voor huishoudhulp in Veldhoven’, ‘Tilburg krijgt 7 miljoen voor proef schoonmaakcheques’ en ‘Eindhoven ontvangt 2,5 miljoen euro subsidie in 2015 voor behoud van huishoudelijke hulpen’. Uit de rest van de provincie en Nederland kwamen soortgelijke berichten.

 

Uit deze berichtgeving blijkt dat de continuïteit van de huishoudelijke hulp gewaarborgd is en dat arbeidsplaatsen behouden blijven. Maar in hoeverre dat klopt, is de vraag als je in regionale en landelijke media berichten met koppen als ‘Tachtig wijkziekenverzorgsters in Zuidoost-Brabant raken hun baan kwijt’ en ‘Bezuiniging Savant Zorg: kwart huishoudelijke hulpen weg’ leest.

 

De berichten over extra geld voor huishoudelijke hulp staan trouwens ook in schril contrast met een door Binnenlands Bestuur uitgevoerd onderzoek waaruit blijkt dat een kwart van de gemeenten helemaal stopt met huishoudelijke hulp. Slechts 22% van de gemeenten gaat op de oude voet verder en ruim de helft van alle gemeenten gaat ‘het anders doen’. Van de gemeente die het anders doen, zet bijna de helft in op versobering door vermindering van het aantal uren. Ronduit slecht nieuws voor de mensen die nu huishoudelijke hulp ontvangen én slecht nieuws voor de mensen die nu huishoudelijke hulp verlenen. De effecten op de arbeidsmarkt kunnen immers niet anders dan enorm zijn.

 

Desondanks verscheen in De Volkskrant het bericht: ‘Veel minder ontslagen in de zorg dan was verwacht’, wat een positief teken lijkt. De strekking hiervan is dat de gevreesde ontslaggolf in de zorg vooralsnog uitblijft. Er zijn door het UWV nog geen tweeduizend ontslagvergunningen verleend terwijl er tienduizenden waren verwacht. Vooral omdat werkgevers volgens het UWV ‘te voorbarig zijn’ bij het aanvragen van een ontslagvergunning.

 

Tegelijkertijd zegt het UWV in haar digitale UWV Magazine dat het aantal WW toekenningen in de sector explosief is gestegen in de periode 2010 tot en met de eerste helft van 2014. Ze spreken zelfs van een opmerkelijke stijging, omdat het totaal aantal WW uitkeringen in 2014 juist is gedaald.

 

Overigens melden beide berichten het feit dat heel veel mensen met tijdelijke contracten hun werk verliezen. Deze contracten worden niet verlengd en daar is geen ontslagvergunning voor nodig. Volgens een steekproef van de Volkskrant zijn al 5000 medewerkers van 33 zorginstellingen hun baan kwijt geraakt als gevolg van dit ‘natuurlijk verloop’.

 

Volgens mij is het wel duidelijk: de wereld van zorg en welzijn is en blijft turbulent. En hoewel ik vrees voor een kaalslag, hoeveel ontslagen er uiteindelijk vallen is voorlopig koffiedik kijken.

 

Op dit moment kunnen we alleen iets met zekerheid zeggen als we achterom kijken. Zoals we bijvoorbeeld doen in onze Arbeidsmarkt in Kaart, waarin we constateren dat de werkgelegenheid in de sector zorg en welzijn in onze provincie in 2013 is gekrompen met ruim 3500 banen. De toekomst zal ons leren of 2013 een opmaat was naar een serie magere jaren of slechts een kleine dip in een arbeidsmarkt met een herstellend vermogen