15 januari 2015 - Martin van Berloo

Wie is de medewerker van de toekomst?

Bijdrage aan de discussie

Met de OiK willen we een bijdrage leveren aan de discussie. Dat doen we door het delen van de resultaten uit een door ons uitgevoerd onderzoek bij zorg- en welzijnsorganisaties. Omdat we met de OiK álle bij ons aangesloten organisaties willen bedienen, richt ons onderzoek zich op de competenties van de toekomst van medewerkers binnen zorg en welzijn, in het primaire proces, voor alle niveaus en alle werkvelden.

Voorbereiding op de toekomst

Met het onderzoek brengen we in beeld welke competenties, volgens de zorg- en welzijnsorganisaties, in de nabije toekomst belangrijk zijn. Ook brengen we in beeld hoe organisaties zich, door bij- en nascholing, voorbereiden op deze toekomstige situatie. Beschikken hun medewerkers al over de benodigde competenties? Zo nee, hoe zorgen ze ervoor dat hun medewerkers hier wel over gaan beschikken? Bieden ze scholing aan die hierop gericht is?

Overstijgend beeld

Het onderzoek vraagt om een behoorlijk abstractieniveau en een helikopterview. Want van medewerkers in de thuiszorg verwacht je iets anders dan van medewerkers in het ziekenhuis. En van medewerkers op niveau 2 verwacht je iets anders dan van medewerkers op niveau 5. Zeker geen eenvoudige opgave, maar noodzakelijk om een overstijgend beeld te kunnen schetsen van alle niveaus en alle werkvelden binnen onze sector.

Niet over één nacht ijs

Een competentielijst die past bij onze doelstelling bestaat niet, we hebben die zelf ontworpen. Uiteraard moeten we dat kunnen onderbouwen, daarom zijn we niet over één nacht ijs gegaan en hebben we uitgebreid onderzoek gedaan. We hebben veel (ik schat ongeveer 50) stukken gelezen: competentieprofielen, beroepsprofielen, visiedocumenten, artikelen. Daarnaast hebben we met verschillende mensen uit het werkveld gesproken.

Er is dus veel materiaal, maar er was geen enkele competentiebeschrijving die voldeed. We liepen tegen een aantal problemen aan, bijvoorbeeld:

  • Sommige documenten beschrijven mooie competenties maar zijn (soms al jaren) oud en niet toekomstgericht;
  • Sommige documenten zijn wel nieuw en toekomstgericht maar specifiek op een bepaalde doelgroep (bijv. sociaal werker, wijkverpleegkundige, ggz-agoog) gericht;
  • Sommige documenten zijn wel toekomstgericht maar te abstract, bijvoorbeeld gericht op de medewerker van de toekomst voor de arbeidsmarkt in zijn algemeen;
  • Veel documenten zeggen competenties te beschrijven, maar er is weinig éénduidigheid over de definiëring. Begrippen als competenties, rollen en taken lopen volledig door elkaar heen;
  • Mensen uit het werkveld herkennen zich onvoldoende in competentiebeschrijvingen van ander werkvelden of functies.

Algemeen geaccepteerd en bruikbaar gemaakt

Uiteindelijk hebben we ervoor gekozen om de CanMEDS competenties als basis te nemen voor onze competentielijst. Hoewel deze nog niet binnen alle werkvelden en op alle niveaus gebruikt worden, zijn ze volgens ons voldoende algemeen geaccepteerd. Maar om het bruikbaar te maken voor onze voor onze rapportage (herkenbaar en geschikt voor alle werkvelden, alle niveaus enz.) hebben we het moeten aanpassen. In een later stadium zullen we Transvorm’s competentielijst zeker publiceren.

Hoge respons

Een uitnodiging voor deelname aan ons onderzoek is vorige week, in de vorm van een NieuwsImpuls, verstuurd aan hoofden HRM en opleiders van de bij ons aangesloten organisaties. Uiteraard hopen we op een hoge respons, dat komt de kwaliteit van ons onderzoek ten goede. Wilt u meedoen aan het onderzoek, maar heeft u geen uitnodiging ontvangen? Mail mij en ik stuur u een link naar het onderzoek toe!