27 januari 2015 - Martin van Berloo

Ontslagzorgen en cao-perikelen

Gelukkig wordt een deel van deze werknemers overgenomen door andere werkgevers. Hoeveel precies is nog onduidelijk. Zeker is dat 4000 mensen een frustrerende en onzekere tijd doormaken. Velen vragen zich af of ze aan het werk kunnen blijven. En tegen welke arbeidsvoorwaarden? In elk geval is duidelijk dat de salarissen bij de nieuwe werkgevers aanmerkelijk lager liggen.

De arbeidsvoorwaarden

De vraag ‘Hoe zit het met de arbeidsvoorwaarden van deze medewerkers?’ komt dan snel bovendrijven. Normaal gesproken is deze geregeld in een collectieve arbeidsovereenkomst (cao). En daarover is de laatste tijd ook al veel onrust.

In het oog springend zijn de schermutselingen rondom de nieuwe cao voor de VV&T. Na lange en moeizame onderhandelingen werd er eind september een onderhandelingsakkoord gesloten. Het bindend verklaren van deze cao leek daarmee een formaliteit, maar niets is minder waar. Ná het bereiken van het onderhandelingsakkoord ontstond er toch weer onenigheid tussen de betrokken partijen. Dit resulteerde in een kort geding op oudjaarsdag. Om een lang verhaal kort te maken: de aanmelding voor het bindend verklaren van de cao moet worden ingetrokken en de onderhandelingen moeten opnieuw beginnen.

Stand van zaken cao’s zorg en welzijn

Deze perikelen vormden voor mij de aanleiding om eens te bekijken hoe het staat met cao's in andere sectoren. In die zoektocht ontdekte ik dat op 1 april van vorig jaar meer dan de helft van alle 900 cao’s in Nederland verlopen is. Ik durf wel aan te nemen dat dit beeld sindsdien niet veel verbeterd is.

Ik heb ook een blik geworpen op een tiental cao’s binnen de sector zorg en welzijn. Dat blijkt geen vrolijk stemmend beeld. Van de tien cao’s is de helft niet actueel. Het gaat hierbij zelfs om de grootste collectieve arbeidsovereenkomsten: die voor VV&T, Ziekenhuizen en GGZ. De cao van de GGZ is zelfs al twee jaar verlopen. In geen enkel geval lijkt zicht op een nieuwe cao op korte termijn. De cao van de gezondheidscentra is zelfs opgezegd door de werkgeversvereniging.

Van de vijf actuele cao’s lopen er vier op korte termijn af. Slecht één cao is recent afgesloten en loopt nog geruime tijd door: die van Welzijn, Maatschappelijk Werk en Dienstverlening. Maar ook hier verliepen de onderhandelingen moeizaam, uiteindelijk is er een akkoord gesloten met slechts één vakbond.

Een cao met de ondernemingsraad?

Werkgevers dreigen al langere tijd met het passeren van vakbonden bij cao-onderhandelingen. Zij lijken de ondernemingsraad steeds meer als een goede alternatieve onderhandelingspartner te zien. Onlangs heeft de Van Lanschot Bank bijvoorbeeld een nieuwe cao afgesloten met de ondernemingsraad in plaats van de vakbonden. Zouden de cao’s binnen zorg en welzijn hetzelfde lot beschoren zijn?