17 september 2015 - Gast

Kom maar op met die transitie!

In mijn vakantiebagage zat dit jaar het boek 'Breakthrough: From Innovation to Impact'. Het boek beschrijft op toegankelijke wijze negentien belangrijke doorbraken en innovaties die grote impact hebben gehad op onze samenleving. Van de maatschappelijke discussie over het milieu tot de eenwording van Duitsland. In een afsluitend hoofdstuk worden de gemeenschappelijke kenmerken van deze veranderingen geanalyseerd. Een belangrijke les daaruit is dat grote veranderingen altijd één of twee grote 'triggers' (bijvoorbeeld een persoon of een incident) kennen die voor deze verandering van doorslaggevend belang zijn. Meestal zijn ze pas na jaren ook als zodanig te herkennen. Het zijn de 'gamechangers' die het verschil hebben gemaakt. Voor de discussie over het milieu in de zeventiger jaren was dat bijvoorbeeld het rapport van de club van Rome en voor de eenwording van Duitsland was dat de toenmalige bondskanselier Helmut Kohl.

 

Het is een interessant gedachtenexperiment om zo ook eens naar de transitie in de Zorg te kijken. Hoe kijken we over twintig jaar terug op de veranderingen? En wat waren de factoren die daarin een doorslaggevende rol hebben gespeeld? Want tot nu toe heeft de transitie in de Zorg bepaald nog niet het karakter van een grote omwenteling, laat staan een revolutie. Zeker, er gebeurt van alles. In vele zorgorganisaties worden zelfsturende teams geïntroduceerd, in gemeenten zijn overal wijkteams aan de slag en er zijn broedplaatsen waar geëxperimenteerd wordt met technologische hulpmiddelen. Maar al met al lijkt het meer op de culturele revolutie in China waar Mao Tse Tung 'honderd bloemen liet bloeien' om het revolutionaire elan te stimuleren.

 

Wat ontbreekt is een verbindend verhaal dat alle neuzen dezelfde kant op zet. Een verhaal ook dat enthousiasmeert en in staat is alle betrokkenen (burgers, zorgprofessionals, opleiders en lokaal bestuur) mee te nemen in de verandering. In beginsel is dat verhaal wel aanwezig. Het rapport 'Naar nieuwe zorg en zorgberoepen' van de commissie Kaljouw bevat een samenhangende en dynamische visie hoe de Zorg er in de toekomst uit kan zien. Het zogenaamde ABCD-model met Voorzorg (A), Gemeenschapszorg (B), Laagcomplexe zorg (C) en Hoogcomplexe zorg (D) zou een krachtig model kunnen zijn waaraan de transitie kan worden opgehangen. Maar de communicatie erover stokt. Misschien wordt staatssecretaris Martin van Rijn wel teveel in beslag genomen door de energievretende pgb-discussie.

 

Daarmee blijft de transitie iets hebben van een rommelende vulkaan die op uitbarsten staat, maar voorlopig alleen een dun sliertje rook produceert. Waar blijft die technologische innovatie (de iWatch?) die in één klap zorgt voor een doorbraak in e-health? En waar is die persoon die in woord en daad staat voor de veranderingen in de Zorg? Het kan toch niet zo zijn dat het geheel beperkt blijft tot een ordinaire bezuinigingsoperatie van dit kabinet?

 

Ik zou zeggen: kom maar op met die transitie!

 

Deze blog verscheen eerder als column in InVorm van september 2015